''ab-ba'' Tamgası Anlam ve Tarihsel Gelişimi

Posted by Unknown On 15 Şubat 2015 Pazar 0 yorum

  •     Tamganın kısa açıklaması metnin sonundadır. Okumaya üşenenler için böyle uygun gördük.


   Tamgalarımızı tanıtırken şuan kullandığımız Latin Alfabesi sıralamasını kullanacağız.Bu sıralamayı kullanırken öncelik sessiz harfler olacaktır. Sesli ve çift sesli harf yani tamgaları anlaşılabilir olması için en son anlatacağız. Bu sıralama ile gidersek şuan ki alfabemizin ikinci harfi olan ''B'' harfiyle başlayacağız

  •  Kısa bir not eklemek istiyorum. Daha sonra bu konuyla ilgili ayrı bir yazı yazacağım zaten ancak ilk yazı olduğu için eklemek istedim. Tamgalar en iyi kökenlerini bilerek öğrenilebilir. Bunun nedeni tamgalar oluşmaya başlarken zamanın temel ihtiyaç ve yaşamdaki temel gereksinimlerden yola çıkmıştır. Her tamganın kendine ait bir öyküsü yaşamdaki yeri vardır. Tamgalar rastgele oluşturulmamıştır geçmişten gelen birikim ve Türk kültürü ile Türkçeye en uygun olabilecek şekilde zaman içinde oluşturulmuştur. Göktürk tamgaları ilk kez Göktürkler devrinde kullanılmadı dediğim gibi bin yıllardır süre gelmiş bilgi birikiminin bir ürünüdür.

     Ab-ba tamgasıda diğer tüm tamgalar gibi bir birikim sonucu oluşmuştur. Ab-ba tamgası şekil itibariyle bir kancayı anımsatmaktadır. Aslında anımsatmaktan öte bire bir uyuşmaktadır.

     Tamgayı anlatmadan önce o zamanların yaşam tarzıyla ilgili bir kaç şey söylemek istiyorum. Bilindiği üzere atalarımızın büyük bir çoğunluğu göçebe idi. Göçebe topluluklarının en büyük besin kaynağı hayvancılıktır. Yerleşik bir hayat sürmedikleri için tarım yapmak imkansızdır. Bu tarz toplumlarda hayvancılık ve avcılık ön plandadır.


     Türklerin daha doğrusuyla o zamanın büyük bir çoğunluğunu oluşturan göçebe Türklerin en büyük besin kaynakları ellerinde ki hayvanlar ve doğadan avladıkları hayvanlar idi. Avcılık Türk toplumunun vaz geçilmez bir parçasıdır, o kadar ki kendi yazı sistemimiz olan Göktürk tamgalarına bile yansımıştır.
     Gel gelelim avcılık ile ab-ba tamgası arasındaki ilişkiye. Bu ilişkiyi anlatmadan önce bir kaç Türkçe ses bilgisinden bahsetmek istiyorum. Türkçede zaman içinde ses dönüşümleri meydana gelmiştir. Bunun en büyük göstergeleri geçmişte kullanılan şimdi değişen kelimelerimizde saklıdır. Tamgaları anlatırken bu dönüşümleri ilgili tamgalarda anlatacağım. Burada anlatmak istediğim b>v dönüşümleridir. Eskiden Türkçede b ve v sesleri tek ses olarak telaffuz edilmekte idi. Aynı benzerlikler a-e, ı-i, o-u, ö-ü, p-f, k-h.... gibi seslerde de mevcuttur. Bu sesler zaman içinde birbirinden ayrılıp şuan ki konumlarını almışlardır. Birde daha ayrılma aşamasında kullanım telaffuzları ön plana çıkmıştır. Yani a-e sesi eskiden tek ses iken kalın ince sessizlerin oluşturduğu kullanım ile a ve e diye ayrılmışlardır. Seslilerdeki bu ayrılmayı yaratan neden sessizlerin kalın-ince olarak kullanılma ihtiyacından doğmuştur.



     Ab-ba tamgasını anlatmadan önce ''ab'' ne demek? Bunu söylemek istiyorum. Ab ''av'' kelimesinin eski söyleniş şeklidir. Yukarıda belirttiğim gibi zamanla dönüşümler meydana gelmiştir. Aynı durum ''b'' sesinde de olmuştur. Geçmişte ''b'' ile söylenen çoğu şey günümüzde ''v'' sesine dönmüştür. Ab yani av da bunlardan birisidir. Ab tamgası avlanmaktan gelir. Geçmişte avlanılan avların etleri kancalara takılıp taşınmakta ve kurutulma işlevleri yapılmakta idi. Avcılıkta av aletlerinden çok avdan sonra kullanılan ve en çok ihtiyaç duyulan aletin kanca olması sebebiyle ab tamgası avlanmayı belirtmek için kanca şekilde çizilmiştir. Ab tamgası günümüz Türkçesinde kalın b sesi olarak kullanılır.  Ab tamgası gayet doğal sade bir çizimi olduğu için her hangi bir gelişim süreci geçirmeyerek olduğu gibi yani kanca şeklinde kalmıştır. İleride anlatacağım bazı tamgalar ilk oluştukları şekillerden zamanla kolay kullanılması için rahat yazılabilir şekilde değiştirilerek yeni görünümler elde etmişlerdir. Ab tamgası olduğu gibi bir tamga olduğu için üzerine pek birşey konuşamayız.

     OKUMAYA ÜŞENEN ÜŞENGEÇ ARKADAŞLAR İÇİN EN KISA AÇIKLAMASI ŞU ŞEKİLDEDİR;
     Ab tamgası av kelimesinden gelir. Ab tamgası avlarda çok kullanılan kanca şeklindedir ve kalın b sesini karşılamak için kullanılır, ab-ba olarak okunur. 

0 yorum:

Yorum Gönder